Is tionscnamh é an Scéim Athnuachana Bailte agus Sráidbhailte de chuid Phlean Gníomhaíochta an Rialtais um Fhorbairt Tuaithe, Fíorú ár nAcmhainneacht Tuaithe, agus tá sí mar chuid de phacáiste beart tacaíochta náisiúnta agus áitiúil d’fhonn bailte agus sráidbhailte tuaithe ar fud na hÉireann a athnuachan.  Beidh an Scéim á maoiniú ag an Roinn Ealaíon, Oidhreachta, Gnóthaí Réigiúnacha, Tuaithe agus Gaeltachta agus á riar ag na hÚdaráis Áitiúla.

I mí Aibreáin 2017, d’fhógair an tAire Ealaíon, Oidhreachta, Gnóthaí Réigiúnacha, Tuaithe agus Gaeltachta, Heather Humphreys TD, agus an tAire Stáit um Fhorbairt Eacnamaíoch Réigiúnach, Michael Ring, TD, €20 milliún de chistiú do bhailte agus sráidbhailte tuaithe in Ionad Ealaíon an Tuair Aird, An Móta, Co. na hIarmhí.

Bainfidh suas le 300 baile agus sráidbhaile tairbhe as cistiú faoin Scéim Athnuachana Bailte agus Sráidbhailte 2017, a chuirfear ar fáil trí na hÚdaráis Áitiúla thar na 15 mhí amach romhainn chun tacú le hathnuachan na tuaithe. Tá an scéim seo dírithe go sonrach ar bhailte agus sráidbhailte faoin tuath le daonra níos lú ná 10,000. Glacfar le hiarratais ó bhailte ar mhéideanna ó €20,000 go €100,000. Tá dhá chatagóir de Bhailte/Sráidbhailte incháilithe le haghaidh tacaíochta faoin scéim seo:

  • Catagóir 1:  Bailte/sráidbhailte le daonra níos lú ná 5,000 duine.
  • Catagóir 2:  Bailte le daonra idir 5,000 -10,000 duine.

Déanfar 60% ar a laghad den mhaoiniú a bhronnadh ar bhailte agus sráidbhailte i gCatagóir 1. Léireoidh na tograí a n-éireoidh leo comhoibriú dlúth idir pobail agus leasa gnó i ndearadh agus seachadadh tionscadal beartaithe agus ní mór go mbeidh tacaíocht an Údaráis Áitiúil acu.

Déanfar tionscadail a roghnú trí phróiseas iomaíoch, ag leibhéal na nÚdarás Áitiúil ar dtús, agus is í an Roinn Ealaíon, Oidhreachta, Gnóthaí Réigiúnacha, Tuaithe agus Gaeltachta a dhéanfaidh an roghnú deiridh. Déanfaidh an Roinn Ealaíon, Oidhreachta, Gnóthaí Réigiúnacha, Tuaithe agus Gaeltachta an roghnú tionscadal deiridh i mí Iúil. Beifear ag súil go gcuirfear tús láithreach leis na tionscadail a n-éireoidh leo agus féadfaidh siad leanúint ar aghaidh go dtí lár na bliana 2018.

Iarmhairtí inbhuanaithe

Cuirfear fáilte faoi leith roimh thionscadail a bhfuil iarmhairtí dearfacha eacnamaíocha ar an mbaile/sráidbhaile ag baint leo nó lena spreagfar gníomhaíocht eacnamaíoch idir baile/sráidbhaile agus na bailte fearainn in aice láimhe, mar an gcéanna le tionscadail a léiríonn giaráil nó naisc le scéimeanna eile arna n-oibriú ag Ranna nó gníomhaireachtaí Rialtais (e.g. i réimsí na hoidhreachta, na n-ealaíon, an chultúir, na turasóireachta, na mbailte slachtmhara, na n-áiseanna áineasa, ath-úsáid áitreabh folamh, láithreáin fholmha, scéimeanna éifeachtúlachta fuinnimh, etc.).

Leibhéil an deontais

Cuirfear suas le 80% de chostas iomlán tionscadail faoin Scéim Athnuachana Bailte agus Sráidbhailte ar fáil d’aon tionscadal aonair. Is ionann €20,000 an t-íosmhéid atá ar fáil agus €100,000 an t-uasmhéid. Breathnófar ar uasmhéid níos airde de €200,000 do líon teoranta tionscadal dá bhféadfar cás láidir a dhéanamh ag léiriú tairbhe mhór eacnamaíoch do bhaile agus/nó dá cheantair mháguaird.

Féadfaidh Udaráis Áitiúla cistiú roghnach breise suas le €20,000 (san iomlán) a lorg le haghaidh saothar ealaíne chun spásanna poiblí a fheabhsú, mar chuid de thogra tionscadail amháin nó níos mó a sheolfar isteach i leith a gceantair. Is faoi gach Údarás Áitiúil a bheidh sé na saothair atá le maoiniú a choimisiúnú agus a roghnú, go hidéalach le béim ar rannpháirtíocht ealaíontóirí áitiúla.

Féach anseo chun tuilleadh eolais a fháil faoi conas iarratas a dhéanamh.

Scéim áitíochta cónaithigh

Seolfaidh an tAire Humphreys tionscnamh trialach ar leithligh faoin Scéim Athnuachana Bailte agus Sráidbhailte sa dara leath de 2017 chun áitíocht chónaitheach a spreagadh i mbailte agus i sráidbhailte tuaithe.